زیست شناسی و دریا

ابزیان-شیلات-محیط زیست دریا-اکولوژی و...

استان بوشهر حدودا 625 کیلومتر ساحل ماسه ای ، صخره ای ، سنگی و گلی و اشکال گوناگون خورها ، مصب ها و خلیج های کوچک و ... را دارا می باشد . که شرایط هیدرو گرافی و جزر و مدی و رسوبی سواحل مذکور ، پناهگاه مناسبی برای زیست موجودات فراهم آورده است . شناسایی و تعیین ساختارهای زمین شناختی خلیج فارس که به عنوان بخش مهمی از منابع فیزیکی بوده ، مسئله اساسی در بررسی زیست محیطی میباشد . جنس بستر از نظر رسوب شناختی و اشکال ژئومورفولوژیک و هیدرولوژی در این ساختارها که نقش بسزایی در تشکیل حیات زیستگاههای ساحلی و نفوذ و ماندگاری آلودگی ها دارند ، روند تغییر فون وفلور ، محدودیتهای پاکسازی آلاینده ها و درجه حساسیت ، آنها را به عنوان مناطق حساس ساحلی و دریایی آشکار خواهد ساخت . نواحلی ساحلی محل پیوند آب و خشکی و فصل مشترک عملکرد دو اکو سیستم با خصوصیات مجزا از یکدیگر است . محیط زیست ساحلی یک اکو سیستم تکامل یافته طبیعی و در بر گیرنده پیچیده ترین و در عین حال غنی ترین اکوسیستم مولد بر روی کره زمین میباشد .
این نواحی به شدت آسیب پذیر می باشند و از آنجا که آخرین پذیرنده آلاینده های خشکی و دریایی می باشند ، از تجمع آلاینده ها در معرض تهدید دائمی قرار دارند .
جنگلهای مانگرو :
مانگروها در کناره سواحل ، خورها ، مصبها خلیج های کوچک ساحلی بر روی اراضی دانه ریز و در محیطهای آرام و کم تلاطم آب ماوا میگیرند از شرایط زیست گاهی مطلوب برای شمار بسیاری از آبزیان دریایی و پرندگان آبزی برخوردار می باشند . آبراهه های اجتماعات مانگرو و به واسطه غنی بودن از خرده های گیاهی آلی و دریافت مواد مغذی از اراضی خشکی ، ارزش پرورشگاهی بالایی برای گونه های آبزی دارا می باشند و از این جهت نقش غیر قابل جانشینی در زنجیره غذایی دریا عهده دار هستند . اجتماعات مانگرو ایران تنها از 2 گونه درختی با نام درخت حرا (اویسیا مارینا ) و درخت چندل (رایزوفورا ماکروناتا ) تشکیل یافته اند که گونه اخیر تنها در خورهای منطقه سیریک با وسعت محدود وجود دارد و سایر رویشگاهها به طور خالص از درختان حرا تشکیل یافته است . جنگلهای مانگرو ایران از طریق برداشت بیش از حد سرشاخه ها ، توسعه راههای ساحلی ، استفاده نامناسب تفریحی ، آلودگی نفتی ناشی از تردد نفتکشها و یا حوادث دریایی ،توسعه آبزی پروری در مجاورت آنها ، بر هم زدن آرامش زیستگاهها با توسعه فعالیتهای اقتصادی در حاشیه آنها در معرض تهدید می باشد و از همه مهمتر آنکه تاکنون هیچگونه برنامه مدیریتی مبتنی بر روشهای مدیریت زیست محیطی متکی بر ناحیه بندی بر هیچ یک از جنگلهای حرا در ایران ارائه نشده است .
جنگلهای مانگرو در سواحل جنوبی ایران با وسعت 9200 هکتار ( که حدود 400 تا 500 هکتار آن متعلق به استان بوشهر می باشد ) در مناطق متعددی حدفاصل مدارهای 11 و 25 تا 52 و 27 گسترش یافته است که در جدول شماره 1 وسعت و مناطق پراکنش رویشهای مانگرو ایران را نشان میدهد . این اجتماعات گیاهی که تنها رویشهای چوبی ناحیه جزر و مدی سواحی گرمسیری می باشند ، در 65 کشور جهان با وسعت حدود 16 میلیون هکتار پراکنده شده اند که تنها از 63 گونه درختی و درختچهای به عنوان گونه های اصلی تشکیل یافته اند وبا بیش از 100 گونه علفی ، پیچنده و درختچهای در رویشگاه خود همراهی می گردند از مشخصه درختان مانگرو ، وجود ریشه های هوایی با اشکال مختلف در آنها و وجود پدیده زنده زایی در اندامهای زایشی آنها می باشد . همچنین توانایی مقابله با شوری آبهای دریایی به واسطه مکانیسمهای مختلف از دیگر ویژگیهای انحصاری این گیاهان به شمار می رود .

آبسنگهای مرجانی :
آبسنگهای مرجانی بعد از جنگلهای تروپیکان ، دومین بیوم غنی جهان را تشکیل می دهند و یا وسعت حدود 600 هزار کیلومتر مربع  17 درصد تمام اقالیم دریایی را به خود اختصاص داده اند . آبسنگهای مرجانی که مختص آبهای کم عمق (حداکثر تا 30 متر ) مناطق گرمسیری نسبت به تغییرات درجه حرارت و شوری حساس بوده قادر به تحمل کدورت آب نیستند. این دسته از مرجانها کند رشد بوده و نرخ رشدی معادل 38 تا 12 متر در هزار سال برای آنها تعیین گردیده است و روند ترمیم آنها پس از آسیب ، بسیار بطنی خواهد بود . در آبهای کرانه ای ایران تاکنون 28 گونه آبسنگ مرجانی در حاشیه 16 جزیره خلیج فارس و 2 منطقه ساحلی (خارک ، خارکو و بندر طاهری بوشهر و خلیج چابهار ) مورد شناسایی قرار گرفته اند که از انواع حاشیه ای ،تحت و یا پراکنده می باشند .


Normal 0 false false false MicrosoftInternetExplorer4

لاکپشتان دریایی :

از میان هفت گونه لاکپشت دریایی شناسایی شده در آبهای جهان، 5 گونه آن به پهنه های آبی خلیج فارس و دریای عمان وارد می شوند و 2 گونه شامل لاکپشت سبز (چلونیا مایدیز ) و لاکپشت نوک عقابی (ایر تموچولیسوس ) در مناطق پراکنده ای از سواحل جنوبی ایران شامل جزایر نخیلو ، ام الکرم ، خان یا تهمادون ،خارک ، خارکو ، جزیره شیف و سواحل نایبند و گناوه در استان بوشهر ، سواحل هندیجان در خوزستان ، جزایر شیذوز ، لاوان ، هندورابی ، فرور ، بنی فرور ، لارک ، کیش ، قشم ، ابوموسی ، هرمز و سواحل بنادر بستانه ، مقام لنگه ، خمیر ، کرانه های نخل ناخدا در بندرعباس ، جاسک ، گابرک در هرمزگان و سواحل چابهار ، پسابندرو بریس در سیستان و بلوچستان ، بر روی سواحل شنی و ماسه های نرم یا شیب ملایم تخم گذاری نموده ، در خلیجهای کوچک و مناطق دارای علفهای دریایی و جنگلهای مانگرو به تغذیه می پردازند . لاکپشتان دریایی در سطوح جهان به دلیل بهره برداری بیش از حد و پایین بودن نرخ بازماندگی بچه لاکپشتها (حدود 2 % ) از جانوران در معرض بیش از حد خطر انقراض محسوب می گردند و امروزه مناطق تخم گذاری آنها تقریبا از سرزمینهای اصلی بر چیده شده و محدود به سواحل شنی جزایر بخصوص  جزایر غیر مسکونی گردیده است .

 

 

 
 
 

 اثرات زیست محیطی لکه های نفتی در دریا 

 

آثار آلودگی نفتی در دریا را باید به دو نوع درازمدت و کوتاه‌ مدت تقسیم نمود. خفگی ناشی از پوشش لکه نفتی و مسمومیت حاصل از نفت در دسته اول قرار دارند. کاهش در انتقال نور باعث ممانعت عمل فتوسنتز گیاهان آبزی می‌شود. لایه های نفتی سرعت جذب اکسیژن هوا بوسیله آب را بسیار کند می‌کند، به اندازه‌ای که میزان انحلال اکسیژن در لایه‌های آب زیر لکه‌های نفتی حتی از لایه‌های عمیق آب نیز کمتر است.

پرندگان دریایی نیز آسیب فراوانی از لکه‌های نفتی متحمل می‌شوند. پرهای آنها آغشته به نفت شده و بهم می‌چسبد و قدرت پرواز آنها کاهش داده یا غیرممکن می‌سازد. بعلاوه خاصیت عایق بودن پرها از بین رفته و پرنده در معرض سرمای آب قرار گرفته، می‌میرد. نفتی که به حالت تعلیق در‌آمده می‌تواند با اجزاء معدنی، سنگین شده و به کف دریا رسوب کند که موجب صدمه به گیاهان و حیوانات کف دریا می‌شود. همچنین موجب کاهش چسبندگی رسوبات عمق دریا و ناپایداری گیاهان در بستر می‌شود. حرکت رسوبات معمولا پس از ریختن نفت به دریا مشاهده شده است. تاثیر نفت بر زندگی گیاهان خطوط ساحلی موضوع با اهمیت دیگری است. گزارشها حاکی از انهدام جلبکها و سایر گیاهان ساحلی است. تماس جانداران با غلظتهای بالای مواد نفتی موجب آسیب سلولی و مرگ می‌شود. بویژه کرمها، لاروها، موجودات ریز و حیوانات جوان دریایی آسیب‌پذیرتر هستند. انسان و سایر موجودات مجاور دریا نیز در معرض خطر این ترکیبات هستند. در این میان هیدروکربنهای حلقوی یا آروماتیک که نقطه جوش پایین دارند خطر بیشتری دارند. بنزن، تولوئن و گزیلن از این جمله می‌باشند. سمیت نفتالین و فنانترین برای ماهیها از سه ترکیب قبل نیز بیشتر است. ترکیبات آروماتیک بیش از هیدروکربنهای اشباع در آب محلول هستند. بنابراین موجودات ممکن است بدون تماس مستقیم با نفت، در اثر تماس با آب آلوده شده از این مواد محلول، دچار مسمومیت گردند. خوشبختانه این ترکیبات فرار بوده و آثار آنها با گذشت زمان کاهش می‌یابد.

 

بطور کلی یک توده بزرگ آلودگی نفتی رها شده در دریا، در زمانی کوتاه (چند دقیقه تا چند ساعت) طیف وسیعی از موجودات دریایی را دچار مسمومیت و مرگ می‌کند. اجساد ماهیها و خرچنگها به خطوط ساحلی کشیده می‌شود. آثار درازمدت غلظتهای کم این آلودگیها در زمان طولانی‌تری خود را نمایان می‌کند. لایه‌های نازک نفت می‌تواند سموم محلول در چربی مانند آفت‌کشها را در خود حل کرده و غلظت آنها را به چندین برابر غلظت در آب و بالاتر از حد قابل تحمل موجودات برسانند. نتایج بررسی ترکیبات آلی که وارد زنجیره غذایی شده نشان می‌دهد آنها در بدن موجود زنده پایدار مانده و قادرند بدون تغییر از چندین زنجیره غذایی عبور کنند. این مواد مانند آفت‌کشها و فلزات سنگین قابلیت تجمع‌پذیری دارند. نهایتا این آلودگیها به موجوداتی که مورد استفاده غذایی انسان قرار می‌گیرد نیز منتقل و از این طریق در بدن او تجمع می‌یابد.


تاثیر مواد نفتی بر جانوران دریایی

 

ثابت شده است که مواد نفتی حتی در مقادیر کم باعث انواع تاثیرات بر ارگانیسم های دریایی می شود. ارگانیسم ها ترکیبات نفتی را از طریق آب، رسوبات و غذایشان در بدن خود انباشته می کنند. بعضی از مواد نفتی خام حاوی مواد سمی هستند که سمیت آنها بستگی به نوع ماده نفتی یا عملیات تصفیه ای دارد که منجر به سمی تر شدن آن ماده نسبت به نفت خام می گردد.
برای مثال شواهدی وجود دارد که مواد نفتی بر تولید مثل، رشد و نمو و ویژگیهای رفتاری بسیاری از جانوران تاثیر دارد و بویژه تخمها، لارو و مراحل دیگر موجود نابالغ را تحت تاثیر قرار می دهد. مواد نفتی حساسیت نسبت به بیماریها در ماهی ها را افزایش داده و از رشد فیتوپلانکتونها جلوگیری می کنند.پخش مواد نفتی به صورت گسترده می تواند تاثیرات مصیبت باری روی موجودات زنده دریایی بویژه موجودات محیطهای ساحلی داشته باشد. بویژه پرندگان دریایی و پستاندارانی مثل سمور دریایی خیلی حساسند و خیلی از جانوران زمانیکه در معرض مواد نفتی قرار گیرند پرها یا موهایشان با نفت پوشیده شده و می میرند. زیرا توانایی نگهداری لایه نازکی از هوای گرم که برای جلوگیری از سرما لازم است را از دست می دهند.
پرندگانی که برای بدست آوردن غذا وابسته به پرواز هستند قادر به پرواز نبوده و از گرسنگی می میرند و مشکل است تعداد پرندگانی را که کشته شده اند تعیین کرد زیرا تعداد زیادی از آنها قبل از اینکه به ساحل جائیکه لاشه ها قابل شمارش است برسند در آب غرق می شوند.
بعد از پخش مواد نفتی بوسیله نفتکش AMOCO CADIZ حدود 3200 پرنده مرده متعلق به گونه های کمیاب شمرده شدند و پخش مواد نفتی بوسیله نفتکش EXXON VALDEZ باعث مرگ حدود 300000-100000 مرغ دریایی و 3500 تا 5000 سمور آبی شد. در نواحی که نفت پخش شده، تخمین زده می شود حدود 70 سال زمان لازم است تا زندگی جانوران دریایی بطور کامل احیا شود. تاثیر تخریبی مواد نفتی بر سواحل صخره ای روباز نسبت به مناظری که در معرض دید قرار دارند کمتر است.



در ابتدا مرگ و میر بین تعدادی از ساکنین ثابت در ساحل اتفاق می افتد اما عمل جزر و مد به تمیز کردن مواد نفتی کمک می نماید. جانوران سواحل صخره ای دوباره احیا می شوند اگرچه بازسازی مجدد آنها بستگی به عواملی از قبیل مقدار نفت، عمل امواج و دما دارد. تجزیه مواد نفتی بوسیله باکتریها انجام شده و بویژه در آبهای سرد روند آن به کندی صورت می گیرد.درصورتیکه یک کود قابل حل درنفت به آب اضافه شود یا روی صخره ها و رسوبات اسپری گردد مواد نفتی سریعتر تجزیه می گردند.

 تجربه نشان داده است که در این شرایط ظرف چند ماه احیا مجدد جانوران شروع می شود و در شرایط طبیعی ممکن است یک یا دو سال بعد از پخش مواد نفتی احیا اتفاق بیافتد. اگرچه دیده شده است که مواد نفتی موجود در رسوبات وحفره های تکی بستر حدود 15 سال یا طولانی تر به همان حال باقی می مانند

 یکی از زیستگاهای حیاتی در نوار ساحلی پوشش جنگلهای حرا بوده که به شدت تحت تاثیر آلودگی آبها بوده و موارد اهمیت آنها شامل:
1- منطقه اصلی تولید کننده مواد غذایی در زیستگاهای ساحلی
2- منطقه نوزادگاهی لارو ماهی و میگوها
3- جلوگیری از فرسایش سواحل
4- نقش فیلتر زیستی در نواحی ساحلی
5- وابستگی کامل مراحل نوزادی آبزیان به این مناطق


اثرات منفی لکه های نفتی بر جنگلهای حرا
1- پوشش لکه های نفتی بر روی ریشه های هوایی و عدم تنفس این گیاهان
2- نفت موجب صاف و نرم شدن مستقیم اجزایی از ریشه و سرانجام خفه شدن آنها می‌گردد.
3- کاهش نفوذ نور و کاهش سرعت فتوسنتز این گیاهان
4- جذب تشعشعات خورشید توسط لایه نفتی باعث بالا رفتن غیر عادی دمای آب در این مناطق می گردد.


تبعات تاثیر لکه‌های نفتی بر ذخیره مولدین میگو
1- عقب افتادگی تقسیم سلولی
2- تخم ریزی غیر طبیعی مولدین
3- واکنشهای بازدارنده جفت گیری
4- کاهش فعالیتهای تغذیه ای در مولدین
5- مسدود شدن اندامهای تنفسی
6- تحریک و اختلال دستگاههای با اهمیت در تنفس
7-کاهش کیفیت مولدین میگو و کاهش بازدهی آنها در کارگاهای تکثیر و محیط طبیعی
8- کاهش کف زیان ریزتر در بستر به عنوان غذای کف زیان مثل میگو

 آلودگی نفتی ذخیره ماهیهای موجود در منطقه را تحت تاثیر قرار داده و باعث بو گرفتگی و کاهش ارزش تجاری آنها، مسمومیت و عدم تنفس در اثر نشست نفت بر روی برانشهای ماهیها، از بین رفتن مکانهای تخم ریزی و اختلال در سیستم ایمنی آنها خواهد داشت.

 با توجه به حرکت لکه های نفتی و انتقال بخشی ازآن توسط جریانهای دریایی سایتهای تکثیر و پرورش میگو در اطراف محل حادثه نیز در امان نخواهند بود.


تاثیر آلودگی نفتی بر مجتمع های آبزی پروری
1- آلودگی آب ورودی به این مزارع و مرگ و میر ناشی از مسمومیت
2- فقیر شدن آب ورودی مورد نیاز این مزارع از نظر مواد غذایی
3- بو گرفتگی و تغییر مزه میگوهای پرورشی و کاهش ارزش تجاری و عدم امکان صادرات آنها
4- اختلال در فعالیتهای تغذیه ای میگو های پرورشی و نهایتا کاهش تولید
5- تحریک سیستم ایمنی و کاهش توان مقابله میگو با بیماریهای شایع

 تاثیر آلودگیهای نفتی تنها در زمان حادثه نمود ندارد. .بطور مثال آلودگی نفتی در سواحل ماساچوست در سال 1969 حتی پس از گذشت 7 سال آلودگی نفتی بر سخت پوستان آن منطقه مشهود بود. طبق گزارشات به سبب وقوع آلودگی نفتی در سال 1969 در سواحل فرانسه فروش ماهی در بازار پاریس به نصف تقلیل یافت.

+ نوشته شده در  شنبه هفدهم دی 1390ساعت 12:24  توسط رویا شهیدی م  | 

ایگوانا

ایگوانا (به انگلیسی: Iguana) یک جنس (خانواده ایگوانیدایه) از مارمولک است که زیستگاه آن نواحی استوایی مرکزی و جنوبی قاره آمریکا و حوزه دریای کارائیب است.
جنس ایگوانا شامل دو گونه است، ایگوانای سبز که گاهی چون حیوان خانگی نیز نگهداری می‌شود و دیگری ایگوانای آنتیل کوچک (جزایر آنتیل) است که (به علت تخریب زیستگاه) در خطر انقراض قرار دارد.
نام ایگوانا از واژه اسپانیایی ایوانا گرفته شده است. گونه‌های کمیابی از این جانور در جزایر گالاپاگوس زندگی می‌کنند.
همه ساله نام تعدادی از گونه‌های ایگوانا در فهرست قرمز اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست منتشر می‌شود.
ایگوانا
دوره سنگواره‌ای: ژوراسیک - امروزه

Galapagos Iguana, Conolophus subcristatus
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
بالارده: چهاراندامان[۱]
رده: سوسماریان[۲]
راسته: پولک‌داران[۳]
زیرراسته: ایگوانیا*
Laurenti, 1768

یک ایگوانا روی شاخه درخت بریده شده در باغ پرندگان قزوین
 
-------------------------------
پیکرشناسی و ریخت‌شناسی

هر دو گونه ایگوانا ( سبز و آنتیل کوچک) دارای غبغب هستند، ردیفی از خار روی پشت خود تا دم دارند.
ایگواناها در روی فرق سر خود (پدیده‌ای به نام) چشم سوم دارند.
ایگواناها بینایی بسیار خوبی دارند، توانایی دیدن شکل‌ها، سایه‌ها، رنگ‌ها و حرکت را در فواصل زیاد دارند.
ایگواناها برای راه‌روی از میان جنگلهای شلوغ و همچنین برای یافتن غذا از چشمهای خود نهایت استفاده را می‌برند. آنها برای برقراری ارتباط با هم‌نوعان خود سیگنالهای قابل مشاهده ارسال می‌کنند.

ایگواناها به محرکهای رنگی مانند نارنجی، زرد، صورتی و به ندرت آبی به عنوان ماده غذایی پاسخ می‌دهند.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم شهریور 1390ساعت 20:23  توسط رویا شهیدی م  | 

اِسفَنج‌های دریایی

اِسفَنج‌های دریایی از جانوران آبزی هستند.

سه ویژگی مهم اسفنج‌ها اینست که وسیله حرکتی ندارند، همیشه به یک جا چسبیده‌اند و شکل معینی ندارند.
اسفنج دریایی
دوره سنگواره‌ای: ادیاکاران - امروزه

طبقه‌بندی علمی
گروه: یوکاریوت‌ها
فرمانرو: جانوران
شاخه: اسفنحیان
گرنت در تاد، ۱۸۳۶
رده‌ها

اسفنج‌های آهکی
اسفنج‌های شیشه‌ای
اسفنج‌های شاخی

مقدمه

اسفنج‌ها، موجوداتی بی‌مهره هستند که در دریا زندگی می‌کنند. تا قرن گذشته بعضی از مردم اسفنج‌ها را به اشتباه جزو گیاهان می‌دانستند، امّا در اصل اسفنج غذا سازی نمی‌کند و بنابراین اسفنج‌ها در دستهٔ جانوران محسوب می‌شوند. این جانوران از هر لحاظ ساده هستند. اسفنج‌ها به طور کلّی توانایی حرکت ندارند امّا در نمونه‌های نادر توانایی خزیدن دیده می‌شود. این جانوران نه اندامی برای بینایی دارند و نه اندامی برای شنوایی امّا باز هم در نمونه‌های نادر توانایی عکس العمل در برابر نور و روشنایی را دارند.

نوع تغذیه

اسفنج‌ها، دستگاهی برای گوارش غذا وبه طور کلّی دستگاهی در بدن ندارند. بر روی پوست سخت بدن اسفنج سوراخ‌هایی وجود دارد که به طریق آن‌ها آب به داخل اسفنج وارد می‌شود. این سوراخ‌ها را سلّول‌هایی به نام اسپیکول ساخته‌است. درون سوراخ‌ها را سلّول‌هایی به نام یقه‌دار فرش کرده‌اند. این سلّول‌ها باعث جریان آب در سوراخ‌ها می‌شوند. آبی که به وسیله این سوراخ‌ها و جریان‌ها وارد بدن اسفنج می‌شود، حاوی مواد ریز غذایی و اکسیژن محلول درآب دریا است. وقتی سلّول‌های یقه‌دار غذا را جذب خود کردند، آن را به سلّول‌های آمیب شکل که سرگردان هستند تحویل می‌دهند. این سلّول‌های آمیبی شکل همانطور که گفتیم سرگردان هستند. وقتی مواد غذایی ریز را دریافت کردند به نقاطی از بدن اسفنج که نیاز به غذا دارند می‌رساند. مواد زائد این آب که استفاده غذایی ندارند، از سوراخ بزرگ بالای اسفنج خارج می‌شوند. این سوراخ بزرگ اسکولوم نام دارد.

شکل خارجی بدن

اسکلت خارجی این جانوران به طور معمول از جنس آهک است. امّا رنگ‌های اسفنج‌ها رنگ‌های گوناگونی دارند و در یک یا دو رنگ منحصر نمی‌شوند. البتّه این رنگ‌ها بستگی به زیستگاهشان هم دارد. مثلاً اسفنج دریاهای مناطق گرمسیر رنگ‌های بسیار درخشانی دارند.

نکاتی جالب دربارهٔ اسفنج‌ها

  • اکثر مردم اسفنج و مرجان را با هم اشتباه می‌گیرند. تفاوت عمده اسفنج با مرجان نرم بودن اسفنج و سفت و سخت بودن مرجان است.
  • از اسفنج برای مصارف بهداشتی مثل لیف حمّام هم استفاده می‌شود. برای لیف حمّام اوّل صیّادان اسفنج را گرفته، سپس آن را آن قدر لِه می‌کنند تا همه سلّول‌هایش بمیرند تا فقط اسکلت خارجی آن بماند.
  • اگر شما یک سلّول زندهٔ اسفنج را در آب بیندازید، هفته آینده‌اش شما به اندازهٔ یک نخود اسفنج خواهید داشت! این امر قدرت رشد و ترمیم‌پذیری اسفنج را نشان می‌دهد.

طبقه‌بندی اسفنج‌ها

اسفنج‌ها، از روی ظاهرشان به سه دستهٔ شیشه‌ای، آهکی و شاخی تقسیم می‌شوند. اکثراً دستهٔ شاخی که به صورت شاخه شاخه‌است با مرجان‌های شاخه‌ای اشتباه گرفته می‌شوند.

رده‌ها

  • اسفنج‌های آهکی (Calcarea)
  • اسفنج‌های شاخی، چنداسفنجی‌ها (Demospongiae)
  • اسفنج‌های شیشه‌ای (Hexactinellid)
+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم شهریور 1390ساعت 20:21  توسط رویا شهیدی م  | 

گُراز دریایی

گُراز دریایی[۲] (نام علمی: Odobenus rosmarus) یک پستاندار بزرگ دریایی است.

زیستگاه این جانور ناحیه پیرامون قطب شمال است.

گراز دریایی به بالاخانوادهٔ خوکان دریایی (Pinnipedia) تعلق دارد. این حیوان به سادگی از عاج‌های بزرگ، سبیل‌های بلند و بدن بزرگش شناخته می‌شود. نوع بالغ اقیانوس آرام آن می‌تواند تا ۲ تن وزن داشته باشد و در میان خوکان دریایی تنها فیل دریایی از آن بزرگتر است. بیشتر زندگیش را روی یخ‌ها می‌گذراند و عمری نسبتاً طولانی دارد و حیوانی اجتماعی است.

گراز دریایی

گراز دریایی اقیانوس آرام (O. rosmarus divergens)
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: گوشت‌خواران
زیرراسته: سگ‌شکلان[۱]
بالاخانواده: خوکان دریایی
خانواده: Odobenidae
Allen, ۱۸۸۰
سرده: Odobenus
Mathurin Jacques Brisson, ۱۷۶۲
گونه: O. rosmarus

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم شهریور 1390ساعت 20:19  توسط رویا شهیدی م  | 

سگ‌ماهی

سگ‌ماهی، در بین مردم ایران، به بیش از از ۱۰ گونه از ماهیانی که در آب‌های ایران انتشار دارند و بیشترشان جزء خانواده سگ‌ماهیان جویباری (Balitoridae) هستند، گفته می‌شود

سگ‌ماهی

سگ ماهی
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرتوبالگان
راسته: کپورماهی‌سانان
خانواده: سگ‌ماهیان جویباری
سرده: سگ‌ماهی

 

گونه‌های سگ‌ماهیان ایران

  • گونه Nemacheilus tigris
  • گونه Nemacheilus frenatus
  • گونه Orthrias tigris
  • گونه Nemacheilus smithis
  • گونه Nemacheilus rhadinaeus
  • گونه Orthrias frenatus
  • گونه Nemacheilus baluchiorum
  • گونه Nemacheilus sargadensis
  • گونه Nemacheilus bampurensis
  • گونه Cobitis taenia linnaeus
  • گونه Periaphthalmus waltoni

خصوصیات کلیدی

رنگ بدن سگ ماهیان ایران، متمایل به خاکستری یا متمایل به زرد است. پشت و پهلو با لکه‌های قهوه‌ای در اندازه‌های متغیر، ۵-۶ لکه بزرگ روی خط میانی از باله پشتی به باله دمی و در حدود۲۰ لکه قهوهای بالای خط پهلویی، باله پشتی از نوک پوزه فاصله داشته و به باله دمی نزدیکتر است.

اندازه: حداکثر تا ۷۰ میلیمتر مشاهده شده‌است.میانه آن ۳۰-۴۰ میلیمتر است.

زیستگاه:چشمه‌ها و رودخانه‌ها با بستر قلوه سنگی و ماسه‌ای.

غذا:حشره‌های آبزی

تولید مثل:فصل بهار.

اهمیت اقتصادی: ارزش خوراکی ندارد، به نام ماهی آکواریومی نگهداری می‌شود.ماهیان بزرگتر از آنها تغذیه می‌نمایند.

پراکنش:حوضه دریای خزر، دریاچه ارومیه، دریاچه نمک، رودخانه کارون

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم شهریور 1390ساعت 20:16  توسط رویا شهیدی م  | 

اسب دریایی

اسب دریایی یا اسب ماهی یک نوع ماهی از خانواده سوزن‌ماهیان (syngnathidae) است که در آبهای حاره‌ای و معتدل سرتاسر جهان یافت می‌شود. طول بدن اسبهای دریایی از ۱۶ میلی متر تا ۳۵ سانتی متر متغییر است. مشخصه ویژه این نوع ماهیها این است که آنها از جمله معدود ماهیانی هستند که در آنها جنس نر حامله می‌شود. طول مدت حاملگی در اسب دریایی بین ۲ تا ۳ هفته طول می‌کشد. تک همسر داری از جمله دیگر خصوصیات غیر عادی اسبهای دریایی می‌باشد[۲]. این ماهی غیر معمول بلند قد دارای سری به شکل اسب است و به سمت بالا شنامی کند. بیشتر اوقات اسبهای آبی بدون حرکت باقی می‌مانند این حالت را به صورت گیر دادن دم چسبیده خود در لابه لای مرجانها و جلبکهای دریایی انجام می‌دهند و با همین حرکت در مقابل دشمنان ایجاد استتار می‌کنند. چشمها مستقل از سر به طرفین حرکت می‌کنند و به این وسیله دائماً مراقبت دشمنان بوده و همچنین غذای خود را جستجو می‌کنند. نوع ماده این حیوان تخمهای خود را در کیسه نوع نر می‌ریزد و در همانجا نوزادان از تخم بیرون می‌آیند که به شکل اسبهای آبی کوچک می‌باشند.

اسب دریایی
دوره سنگواره‌ای: میوسن تا امروزه

اسب دریایی
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرتوبالگان
راسته: سوزن‌ماهی‌ریختان
خانواده: سوزن‌ماهیان
سرده: اسب دریایی

 

 

گونه‌ها

تقریباً ۳۵ گونه شناخته شده اسبهای دریایی وجود دارد که شامل گونه‌های زیر می‌باشد:

  • H. abdominalis (اسب دریایی شکم دار) که در فاصله دور از سواحل نیوزلند و استرالیای جنوبی و شرقی یافت می‌شود.
  • H. algiricus (اسب دریایی آفریقای غربی)
  • H. angustus (اسب دریایی شکم باریک)
  • H. barbouri (اسب دریاییBarbour یا اسب دریایی پوزه راه راه)
  • H. bargibanti (اسب دریایی کوتوله) که در منطقه نیوکلدوینا دیده می‌شوند.
  • H. borboniensis
  • H. breviceps (اسب دریایی پوزه کوتاه) که در فاصله دور از ساحل استرالیای شرقی و جنوبی یافت می‌شود.
  • H. camelopardalis (اسب دریایی زرافه‌ای)
  • H. capensis (اسب دریایی Knysna)
  • H. comes (اسب دریایی دم ببری) که در خاور دور یافت می‌شود.
  • H. coronatus (اسب دریایی تاجدار)
  • H. erectus (اسب دریایی خط دار) که در فاصله دور از ساحل شرقی آمریکا بین نووسکوشیا و اروگوئه دیده می‌شود.
  • H. fisheri (اسب دریایی دله ماهی خوار)
  • H. fuscus (اسب کوچک دریایی) که در اقانوس هند یافت می‌شود.
  • H. guttulatus (اسب دریایی خالدار)
  • H. hippocampus (اسب دریایی اروپایی) که در دریای مدیترانه و دریای آتلانتیک یافت می‌شود.
  • H. histrix (اسب دریایی تیغ دار) که در اقیانوس هند، خلیج فارس، دریای سرخ و خاور شرق یافت می‌شود.
  • H. ingens (اسب دریایی آرام) که در فاصله دور از ساحل اقیانوس آرام و آمریکای شمالی، جنوبی و مرکزی یافت می‌شود.
  • H. jayakari (اسب دریایی جایاکار)
  • H. kelloggi (اسب دریایی بزرگ)
  • H. kuda (اسب دریایی خال خالی)
  • H. lichtensteinii (اسب دریایی لیختن‌اشتاین)
  • H. minotaur (اسب دریایی گردن کوتاه و کلفت)
  • H. mohnikei (اسب دریایی ژاپنی)
  • H. procerus (Hippocampus procerus)
  • H. ridi (اسب دریایی برزیلی) که در سواحل کارائیب در صخره‌های مرجانی زندگی می‌کند.
  • H. sindonis (اسب دریایی shiho)
  • H. spinosissimus (اسب دریایی خارپشتی)
  • H. subelongatus (اسب دریایی پوزه پلنگی یا اسب دریایی استرالیای غربی)
  • H. trimaculatus (اسب دریایی سه خالدار)
  • H. tubrculatus (اسب دریایی قلمبه)
  • H. whitei (اسب دریایی سفید) که در فاصله دور از ساحل استرالیای شرقی یافت می‌شود.
  • H. zebra (اسب دریایی راه راه)
  • H. zosterae (اسب دریایی کوتوله) که در خلیج مکزیک و دریای کارائیب دیده می‌شود.

صید بی رویه در سالهای اخیر جمعیت اسبهای دریایی را به خطر انداخته‌است. اسبهای دریایی در گیاه‌شناسی دارویی سنتی چین مورد استفاده قرار می‌گیرند. در حدود ۲۰ میلیون اسب دریایی در طول یکسال صید و برای این هدف فروخته می‌شوند. خویشاوندان نزدیک اسبهای دریایی که همان اژده‌های دریایی هستند بدن بزرگ‌تر و اندام‌های ثانوی برگ مانندی دارند که آنها را قادر می‌سازد که خود را در میان علفهای دریایی یا بسترهای کتانخک پنهان سازند. اژدهای دریایی از ماهیهای لیسه‌ای و amphipodها مانند سخت پوستان میگو مانند کوچک بنام mysids (شپش‌های دریایی) تغذیه می‌کنند. آنها شکار خود را به طرف دهان کوچک خود می‌مکند. اکثر amphipadها از جلبک‌های قرمز که در سایه جنگل‌های کتابخک رشد می‌کنند تغذیه می‌کنند و این درست همان محلی است که اژدهاهای دریایی زندگی می‌کنند

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم شهریور 1390ساعت 20:15  توسط رویا شهیدی م  | 

آب‌دزدک دریایی

آب‌دزدک دریایی
دوره سنگواره‌ای: کامبرین آغازین - امروزه

آب‌دزدک دریایی (یا همان زیرشاخهٔ جانوری دُم‌طنابداران: Urochordata) جانورانی دریازی کوچک با پوششی سیلیسی هستند.[۵] بدن این جانور دارای یک کیسه و دو لوله برای ورود و خروج آب می‌باشد که تصفیه آب در داخل کیسه آن صورت می گیرد[۶]

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم شهریور 1390ساعت 20:11  توسط رویا شهیدی م  | 

عروس دریایی

 

عروس دریایی

عروس دریایی گونه‌ای از بی‌مهرگان است که در شاخه کنیداریا طبقه بندی می شود. این موجودات قادر به شنا کردن می باشند . گونه‌های متفاوتی از این جاندار وجود دارد از جمله Scyphozoa ( بیش از ۲۰۰ گونه ) ، Staurozoa (در حدود ۵۰ گونه) ، Cubozoa (در حدود ۲۰ گونه) و Hydrozoa (در حدود ۱۰۰۰-۱۵۰۰ گونه ) . عروس دریایی در همه اقیانوس‌ها یافت می‌شود . گونه‌ای از آنها در آب شیرین زندگی می کن که اندازه‌ای کمتر از نیم اینچ و رنگی سفید و روشن دارد . این گونه نیش ندارد .

در بسیاری از مناطق عروس دریایی‌ها را در آکواریم نگهداری می کنند .

عمومی‌ترین صفات جانوران که طی مراحل رشد نیز قبل از همه ظاهر می‌شود، تراز ساختمانی آنهاست. همه جانوران زندگی را از یک سلول آغاز می‌کنند و برخی از تراز بافت بالاتر نمی‌روند، اما بقیه آنها از این تراز می‌گذرند و بدن پیچیده‌تری می‌یابند. بدین ترتیب جانوران (متازوآ) را صاحب دو شعبه رده بندی در نظر می‌گیرند. در شعبه پارازوآ، بالاترین تراز ساختمانی را بافت تشکیل می‌دهد. این شعبه فقط شاخه اسفنجها را شامل می‌شود. همه جانوران دیگر که به شعبه یومتازوآ تعلق دارند، با داشتن اندام و دستگاه مشخص می‌شوند.

دومین صفت عمومی که بعد از تراز ساختمانی در حین رشد جانوران ظاهر می‌شود، نوع تقارن آنهاست. در ابتدا جنین همه جانوران دارای تقارن شعاعی یعنی به صورت کره‌ای توپر و یا توخالی و متشکل از تعدادی سلول است. بعضی از گروههای جانوری مانند عروس دریایی این تقارن شعاعی را تا مرحله بلوغ حفظ می‌کنند، اما در بقیه پس از مدتی جنین تقارن شعاعی ثانویه (مانند ستاره دریایی) و یا تقارن دو طرفی می‌یابد و لارو و جانور بالغ حاصل از آنها نیز معمولاً همین نوع تقارن را نگه می‌دارند. بر همین اساس شعبه یومتازوآ را می‌توان به دو دسته دارای تقارن شعاعی (Radiata) و دارای تقارن دو طرفی (‌Bilateria) تقسیم بندی می‌کنند. هر گونه فضا یا حفره عمومی که کاملا توسط بافتهای مزودرمی و بویژه توسط پرده‌های صفاقی احاطه شده باشد، سلوم (Coelom) نام دارد. بنابراین جانوران دارای سلوم را متعلق به گروه سلوماتها، می‌دانند. معنای اصطلاحات آسلومات و پزدوسلومات نیز به همین ترتیب روشن می‌شود. آسلوماتها جانوران فاقد سلوم و در واقع فاقد هر گونه حفره عمومی هستند. پزدوسلوماتها دارای پزدوسل یا سلوم کاذب یعنی حفره عمومی هستند که پوشش آن را مستقیما اکتودرم و آندودرم تشکیل می‌دهند نه صفاق. چنین حفره‌ای در ظاهر به سلوم واقعی می‌ماند. عروس دریایی جز آسلوماتها می‌باشد.

ساختار عروس دریایی

این موجودات دارای ساختار زیبایی هستند، به همین جهت عروس دریایی نامیده می‌شوند. عروس دریایی، در اعماق متوسط دریا زندگی می‌کند و بین ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر قطر دارد و بدنی چتر مانند و شفاف ژلاتینی دارد. قطر بدن در مرکز چتر و در حاشیه لبه‌ها، نازک است و تعدادی تانتاکول در لبه دارد.

دهان چهار گوش در قسمت وسط بدن قرار دارد که به یک حلق لوله‌ای با مقطع ۴ گوش وصل می‌شود و انتهای حلق به معده ختم می‌گردد که دارای ۴ جیب شعاع است. معده چهار قسمتی است و از این قسمتها، لوله‌های گوارشی یا معدی منشا گرفته و به صورت مجرای شعاعی حلقوی قرار گرفته و مواد غذایی را به قسمتهای مختلف می‌رسانند. در اطراف دهان ۴ بازوی دهانی وجود دارد. در لبه چتر عروس دریایی، تعداد ۸ عدد برآمدگی به فواصل مناسب با هم قرار دارند که این برآمدگی‌ها دارای ساختار حسی هستند و حاوی ذرات شعاعی یا استاتولیتها بوده و نیز ۲ چشم ساده در جدار عضو تعادلی خود دارند.

حداقل دو شبکه عصبی وجود دارد که یکی از آنها تمامی سطح روی و زیر چتر و تانتاکولها را عصب‌دار کرده و جریانات عصبی را به آرامی منتقل می‌کند و در تنظیم حرکات موضعی و متمرکزی نظیر تغذیه دخالت می‌کند. دومین شبکه عصبی، به نواحی زیر چتر محدود شده و جریانات عصبی را به سرعت منتقل می‌کند و باعث تنظیم انقباضات چتر هنگام شنا می‌شود.

[ویرایش] سیستم تناسلی و تولید مثلی در عروس دریایی

چرخه زندگی در اورلیا شامل دو مرحله جنسی و غیر جنسی است. در ضمن جنسها جدا از هم هستند. در مرحله جنسی، غدد جنسی نعل اسبی شکل، به تعداد ۴ عدد در قسمت زیر چتر در کنار کیسه‌های معدی قرار دارند و از قسمت بیرون اورلیا می‌توان آن را دید. در مدوز نر یا اورلیای نر، اسپرمها از غدد تناسلی آزاد شده، وارد حفره گوارشی شده و از راه دهان در آب دریا آزاد می‌شوند و در جستجوی مدوز ماده خواهند بود.

اسپرمها از طریق دهان اورلیای ماده، وارد حفره گوارشی شده و در آنجا با تخمکهای آزاد شده از غدد جنسی ماده ترکیب می‌شوند. لقاح که صورت گرفت، تخمهای حاصل از لقاح، حفره گوارشی را ترک کرده و در کیسه‌های پرورشی مخصوصی که در شیار بازوها بوجود می‌آید، جای می‌گیرند.

تخمها بعد از طی مراحل رشد و نمو، هر کدام به صورت لاروی مژک‌دار درمی‌آیند و سپس این قسمت را ترک کرده و به صورت وارونه روی سطح سخت دیگر متصل می‌شوند. در این حالت لارو، مژکها را از دست داده و ساکن می‌شود و حدود ۱۲ سانتیمتر اندازه دارد و در این حالت به صورت پولیپ است.

لارو بدون مژک ممکن است برای ماهها یا سالها به این شکل باقی بماند. در اواخر پاییز و با شروع سرما، پولیپ رشد کرده و بطور عرضی تقسیم می‌شود، قطعه قطعه شده و قطعات عمیق‌تر می‌گردند و پولیپ به صورت مجموعه‌ای از قطعات نعلبکی شکل درمی‌آید که لبه آنها دندانه‌دار است و این قطعات بوسیله لوله مرکزی با هم ارتباط دارند.

به تدریج قطعات از هم جدا شده و یکی پس از دیگری، پولیپ را ترک کرده و مدوزهای تقریبا ۸ لبی شناور را بوجود می‌آورند که این مدوزها رشد کرده و مدوز بالغ را ایجاد می‌کنند و هر کدام زندگی مستقل خود را به صورت یک عروس دریایی، ادامه می‌دهند

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم شهریور 1390ساعت 20:4  توسط رویا شهیدی م  | 

گردهای دریایی

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم شهریور 1390ساعت 20:13  توسط رویا شهیدی م  | 

ستاره دریایی

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم شهریور 1390ساعت 14:53  توسط رویا شهیدی م  | 

عروس دریایی

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم شهریور 1390ساعت 14:48  توسط رویا شهیدی م  | 

مرجان های دریاییcoral reefs .

مرجان حبابی امواج

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم شهریور 1390ساعت 13:56  توسط رویا شهیدی م  | 

تصاویری زیبا از گیاهان دریایی

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم شهریور 1390ساعت 13:19  توسط رویا شهیدی م  | 

تصاویری از جلبکها

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه دوم شهریور 1390ساعت 13:17  توسط رویا شهیدی م  | 

تصاویری زیبا از اعماق دریا

عكس از اعماق اقیانوس-ستاره دریائی

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

عکس های زیبا از اعماق دریا    Pixfa.net

 

 

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم شهریور 1390ساعت 19:2  توسط رویا شهیدی م  | 

مطالب قدیمی‌تر